• info@drozgeozdemir.com
0532 483 00 40
Click here
Doç. Dr. Özge Özdemir

Tarama Testleri

Tarama testleri, gebelik sürecinde anne karnındaki bebeğin bazı doğumsal ve kromozomal hastalıklar açısından risk taşıyıp taşımadığını değerlendirmek amacıyla yapılan, noninvaziv (girişim gerektirmeyen) testlerdir. Bu testler, tanı koymaz; ancak olası bir sağlık sorununa işaret ederek daha ileri testlerin gerekip gerekmediğine dair yol gösterici olur.

Gebelikte tarama testleri genellikle ilk ve ikinci trimesterde yapılır. Bu testlerin amacı; down sendromu (Trizomi 21), Edwards sendromu (Trizomi 18) ve nöral tüp defekti gibi bazı yapısal ve genetik hastalıkların erken dönemde fark edilmesidir.

İlk Trimester Tarama Testi

İkili test, gebeliğin 11–14. haftaları arasında yapılır. Testte iki temel bileşen değerlendirilir:

  • Bebekte ense kalınlığı (NT) ölçümü: Ultrasonla yapılır.
  • Anne kanında iki biyokimyasal belirteç: PAPP-A ve β-HCG düzeyleri ölçülür.

Bu veriler annenin yaşıyla birlikte değerlendirilerek down sendromu başta olmak üzere bazı kromozomal hastalıklar için risk hesaplaması yapılır. Testin doğruluk oranı %85–90 civarındadır.

İkinci Trimester Tarama Testleri

Üçlü Test (Triple Test): Gebeliğin 16–18. haftalarında uygulanır. Anne kanında AFP, β-HCG ve estriol düzeylerine bakılarak bebekteki kromozomal ve nöral tüp defekti riskleri değerlendirilir.

Dörtlü Test: Üçlü testin daha gelişmiş versiyonudur; inhibin A düzeyini de içerir. Dörtlü testin doğruluk oranı ikili teste göre biraz daha düşüktür, ancak bazı gebeliklerde (örneğin testin kaçırıldığı durumlarda) tercih edilebilir.

Non-invaziv Prenatal Test (NIPT)

Anne kanından bebeğin DNA’sı incelenerek yapılan bu test, 10. haftadan itibaren uygulanabilir. Down sendromu gibi trizomiler için %99’a yakın doğruluk oranına sahiptir. Yüksek riskli gebeliklerde ya da tarama testlerinde yüksek risk saptandığında önerilebilir.

Tarama Testlerinin Sonuçlarına Göre Ne Yapılır?

Tarama testlerinde yüksek risk saptandığında bu durum tanı anlamına gelmez. Ancak bu durumda aşağıdaki ileri tanı testleri önerilebilir:

  • Koryon villus biyopsisi (CVS): 11–14. haftalarda uygulanabilir.
  • Amniyosentez: Genellikle 16. haftadan sonra yapılır.
  • Fetal DNA testi (NIPT): Tanı koymaz ama doğruluk oranı yüksektir.

Bu testlerin tümü hekimle detaylı danışma sonrasında, ailenin bilgilendirilmiş onayı alınarak yapılır.

Hayır. Tüm tarama testleri anne kanı ve ultrason temellidir. Bebeğe ya da anneye zarar vermez.

İkili test, ense kalınlığı ölçümü ile birlikte değerlendirildiğinde daha yüksek doğruluk oranına sahiptir. Ancak gebelik haftasına göre seçim yapılır.

Yüksek risk sonucu, hastalık olduğu anlamına gelmez. Hekiminizle görüşüp uygun ileri tanı yöntemlerine yönlendirilirsiniz.

Yasal zorunluluk değildir, ancak önerilen testlerdir. Aile onayı ile yapılır ya da reddedilebilir.

Hayır. Yüksek riskli gebelerde ya da tarama testinde risk saptananlarda daha anlamlıdır. Ancak isteyen ailelerde uygulanabilir.